C01 — Apple Batterygate: Celowe spowalnianie starszych iPhone’ów

Kategoria: Planowane starzenie / wprowadzanie w błąd / kontrola konsumenta / Right to Repair Firma/firmy: Apple Lata: styczeń 2017 (iOS 10.2.1) – grudzień 2017 (ujawnienie), 2018–2024 (postępowania) Status: Zakończone — ugoda 500 mln USD + kary we Francji, Włoszech, USA stanowe, Portugalia ID karty: C01

---

Metadane

Pole	Wartość
Kraj/region	USA (federalne i stanowe), Francja, Włochy, Portugalia, Chile, UK
Rok ujawnienia	10–20 grudnia 2017 (Reddit + GeekBench + oficjalne przyznanie Apple)
Lata trwania praktyki	Styczeń 2017 – grudzień 2017 (ukryty throttling bez informacji); throttling z opcją wyłączenia od marca 2018
Łączna kara	~650 mln USD / ~600 mln EUR (wszystkie jurysdykcje łącznie)
Waluta	USD / EUR
Podstawa prawna	Deceptive commercial practices (FR, IT), state consumer protection (USA), Magnuson-Moss (USA), Dyrektywa 2005/29/WE (UE)
Sygnalista/odkrywca	Reddit user primate1980 (pierwszy sygnał), John Poole / Primate Labs (GeekBench) (naukowa weryfikacja)
Liczba poszkodowanych	Szacunkowo ~25 mln posiadaczy iPhone 6/6s/SE/7 z aktualizacjami iOS 10.2.1+ i 11.2+
Status (na dziś)	Zakończone; feature “Battery Health” w iOS; wymuszona zmiana polityki Apple; impuls dla Right to Repair

---

W skrócie

20 grudnia 2017 Apple oficjalnie przyznał, że w aktualizacjach iOS 10.2.1 (styczeń 2017) i iOS 11.2 (grudzień 2017) celowo spowalnia procesor starszych iPhone’ów (6, 6s, SE, 7) — rzekomo by zapobiec niespodziewanym wyłączeniom spowodowanym zużytymi bateriami. Apple nie poinformował użytkowników, nie ostrzegł w release notes (“addresses issues that could in rare cases cause iPhone 6 and iPhone 6s to unexpectedly shut down” — technicznie prawda, ale wprowadzająca w błąd), nie dał opcji wyłączenia throttlingu. Efekt: iPhone 6s z zużytą baterią mógł działać o 40–60% wolniej niż z nową, bez wiedzy użytkownika.

Odkrycie nastąpiło przez anegdotę na Reddit. 10 grudnia 2017 użytkownik primate1980 na r/iphone opisał: “wymieniłem baterię iPhone 6s po 14 miesiącach użytkowania → GeekBench wzrósł z 1466 do 2526” — 70% wzrost wydajności po samej wymianie baterii. John Poole (założyciel Primate Labs, twórca GeekBench) zebrał dane z setek tysięcy benchmarków iPhone’ów. Jego analiza opublikowana 18 grudnia 2017 pokazała: urządzenia z iOS 10.2.1+ i zużytymi bateriami miały znaczący downshift wydajności, urządzenia bez aktualizacji lub z nowymi bateriami — nie. To był bezpośredni dowód, którego Apple nie mógł zaprzeczyć. 20 grudnia 2017 Apple potwierdził.

Konsekwencje finansowe (~650 mln USD łącznie):

• Marzec 2020 — Class action USA (In re Apple Device Performance Litigation): ~500 mln USD (~25 USD per urządzenie × ~25 mln posiadaczy)
• Listopad 2020 — 33 stany USA: 113 mln USD
• Luty 2020 — Francja DGCCRF: 25 mln EUR
• 24 października 2018 — Włochy AGCM: 10 mln EUR
• 2023 — pozew zbiorowy Deco Proteste przeciwko Apple (nie kara regulacyjna). Szacunkowa wartość: ~7 mln EUR (60 EUR × ~115 000 poszkodowanych)
• 8 kwietnia 2021 — Chile: ugoda 3,4 mln USD (~150 000 użytkowników iPhone 6/6s/SE/7); max 50 USD per użytkownik

Reformy operacyjne: Apple obniżył cenę wymiany baterii z 79 USD do 29 USD na cały 2018 rok — wykonano 11 mln wymian (5× więcej niż normalnie). Szacowana strata Apple w przychodach ze sprzedaży nowych iPhone’ów: 10–15 mld USD (ludzie zostawali przy starszych telefonach). W iOS 11.3 (marzec 2018) Apple wprowadził Settings → Battery → Battery Health — publicznie widoczną maksymalną pojemność baterii i opcję wyłączenia throttlingu (z ostrzeżeniem o ryzyku nagłego wyłączenia).

Sprawa ma znaczenie strukturalne: Batterygate to pierwszy wielki przypadek regulacyjnej konfrontacji z planned obsolescence (planowanym starzeniem). Francja w 2020 uchwaliła ustawę kryminalizującą planowane starzenie (do 2 lat więzienia + 300 000 EUR grzywny) — bezpośrednia konsekwencja sprawy. Impuls dla Right to Repair movement — UE w 2024 uchwaliła Dyrektywę 2024/1799; od 2027 wszystkie telefony w UE muszą mieć wymienną baterię.

---

Oś czasu

• Wrzesień 2014 — premiera iPhone 6/6 Plus.
• Wrzesień 2015 — iPhone 6s/6s Plus. Model Apple A9, najbardziej dotknięty przez Batterygate.
• Marzec 2016 — iPhone SE (bazuje na sprzęcie iPhone 6s).
• Wrzesień 2016 — iPhone 7/7 Plus.
• Listopad 2016 — narastające raporty użytkowników o niespodziewanych wyłączeniach iPhone 6s przy 30–50% naładowania baterii.
• Grudzień 2016 — Apple uruchamia ograniczony program wymiany baterii dla iPhone 6s wyprodukowanych w określonym okresie (numery seryjne).
• 23 stycznia 2017 — iOS 10.2.1 — ukryty throttling wprowadzony. Release notes: lakoniczne.
• Marzec 2017 — Apple publicznie ogłasza 80% spadek niespodziewanych wyłączeń iPhone 6s — nie ujawniając, że to efekt throttlingu.
• 2 grudnia 2017 — iOS 11.2 — throttling rozszerzony na iPhone 7/7 Plus.
• 10 grudnia 2017 — Reddit user primate1980 na r/iphone: “wymieniłem baterię, GeekBench wzrósł o 70%”.
• 18 grudnia 2017 — John Poole (Primate Labs) publikuje analizę danych GeekBench. Bezpośredni dowód throttlingu.
• 20 grudnia 2017 — Apple oficjalnie przyznaje praktykę. Pierwsza publiczna odpowiedź.
• 28 grudnia 2017 — „A Message to Our Customers about iPhone Batteries and Performance” — oficjalne oświadczenie Apple Inc. (NIE podpisane przez Tima Cooka; zaczyna się „We’ve been hearing feedback from our customers”). Obniżenie ceny wymiany baterii z 79 USD do 29 USD przez cały 2018.
• Styczeń 2018 — pozwy class action zaczynają napływać (ostatecznie skonsolidowane w In re Apple Inc. Device Performance Litigation, N.D. Cal.).
• 29 marca 2018 — iOS 11.3 — feature Battery Health (pokazywanie maksymalnej pojemności i opcja wyłączenia throttlingu).
• 24 października 2018 — Włochy AGCM: kara 10 mln EUR dla Apple (+10 mln dla Samsunga za tę samą praktykę).
• 7 lutego 2020 — Francja DGCCRF: kara 25 mln EUR + obowiązek publikacji oświadczenia na francuskiej stronie Apple przez miesiąc.
• 2 marca 2020 — ugoda pozew zbiorowy USA: ok. 500 mln USD.
• Listopad 2020 — 33 stany USA: ugoda 113 mln USD.
• 8 kwietnia 2021 — Chile: ugoda 3,4 mln USD (~150 000 użytkowników iPhone 6/6s/SE/7); max 50 USD per użytkownik.
• 2022 — UK Competition Appeal Tribunal zielone światło dla pozew zbiorowy w UK.
• 2023 — pozew zbiorowy Deco Proteste przeciwko Apple (nie kara regulacyjna). Szacunkowa wartość: ~7 mln EUR (60 EUR × ~115 000 poszkodowanych).
• 2024 — UE uchwala Right to Repair Directive 2024/1799; obowiązek wymiennych baterii do 2027.

---

Mechanizm

Dlaczego Apple w ogóle zrobił throttling

Problem fizyczny baterii lithium-ion. Bateria w iPhone ma ograniczoną liczbę cykli ładowania (nominalnie ~500 pełnych cykli dla zachowania 80% pojemności). Po przekroczeniu tej liczby maleje zdolność dostarczania szczytowego prądu (peak current delivery). Nie sama pojemność — ale zdolność dostarczenia np. 5A na chwilę, gdy CPU potrzebuje boost.

Konsekwencja: gdy CPU w iPhonie 6s żądał peak power (np. przy otwieraniu aplikacji, przetwarzaniu fotografii, grze), zużyta bateria nie mogła dostarczyć prądu. Napięcie spadało poniżej progu bezpieczeństwa, iPhone wyłączał się nagle, mimo że wskaźnik pokazywał 30–50% naładowania.

Doniesienia z 2016 pokazały problem szczególnie dla iPhone 6s. Apple uruchomił ograniczony program wymiany baterii — ale objął tylko konkretne numery seryjne, większość użytkowników nie kwalifikowała się.

Decyzja Apple (2016–2017): zamiast szeroko wymieniać baterie za darmo (koszt: setki milionów), załatać software. Nowy iOS miał:

1. Monitorować stan baterii (wewnętrzna rezystancja, napięcie pod obciążeniem)
2. Jeśli bateria “zużyta” → obniżać maksymalną częstotliwość CPU (np. z 1,85 GHz do 1,2 GHz)
3. Dzięki temu CPU nie żąda peak power → bateria daje radę → brak wyłączeń

Techniczne szczegóły throttlingu

• Detekcja: iOS monitorował parametry baterii przez chip zarządzania energią (PMIC). Kluczowy wskaźnik: wewnętrzna rezystancja (rośnie z degradacją).
• Próg: powyżej określonej rezystancji throttling włączał się.
• Skala throttlingu: w skrajnych przypadkach -40 do -60% wydajności (GeekBench z ~2500 do ~1000 dla iPhone 6s).
• Dynamika: throttling nie był stały — w “spokojnym” użytkowaniu CPU mógł działać normalnie. Tylko gdy żądał boost.
• Brak komunikacji użytkownikowi: żadnego ostrzeżenia, żadnej opcji wyłączenia, żadnej informacji w release notes.

Release notes Apple — klasyka manipulacji

Apple w iOS 10.2.1 opublikował jedynie: “iOS 10.2.1 addresses issues that could in rare cases cause iPhone 6 and iPhone 6s to unexpectedly shut down.”

Analiza:

• “addresses issues” — tak, ale przez ukryty throttling, nie przez naprawę oprogramowania czy optymalizację zarządzania baterii.
• “in rare cases” — w rzeczywistości dotykało milionów urządzeń.
• Brak wzmianki o throttlingu, o zmianie wydajności, o mechanizmie.

To zmieściło się w definicji misrepresentation by omission — wprowadzania w błąd przez pominięcie istotnej informacji.

---

Odkrycie

Reddit — primate1980

10 grudnia 2017, r/iphone. Użytkownik (pseudonim primate1980) opublikował: “Mój iPhone 6s stawał się coraz wolniejszy. GeekBench single-core: 1466, multi-core: 2526. Dzisiaj wymieniłem baterię (po 14 miesiącach użytkowania, bateria miała 90% pojemności deklarowanej). Teraz: single-core 2526, multi-core 4460. 70% poprawa.”

Post wywołał natychmiast falę replik: “mam to samo”, “iPhone 6 po wymianie działa jak nowy”. Wątek miał setki komentarzy w ciągu godzin.

John Poole i Primate Labs

John Poole (Primate Labs, Toronto) — założyciel firmy wydającej GeekBench, jeden z najpopularniejszych benchmarków CPU. Zbieg okoliczności: nazwa “primate1980” z Reddit i nazwa firmy Poole’a “Primate” są niepowiązane, ale Poole szybko dostrzegł wątek.

Poole miał anonimowe dane ze setek tysięcy uruchomień GeekBench na iPhone’ach (domyślnie wysyłane do Primate Labs jako statystyki). Wykonał analizę:

1. Wyniki dla iPhone 6s przed iOS 10.2.1: normalny rozkład wydajności.
2. Wyniki po iOS 10.2.1: bimodalny rozkład — niektóre urządzenia na wysokim wyniku, niektóre na znacznie niższym.
3. Korelacja: urządzenia z niższym wynikiem miały starsze baterie (proxy: data zakupu, długość sesji).

Post na blogu Primate Labs (18 grudnia 2017) zawierał wykresy pokazujące bezpośrednio throttling. Google search “GeekBench iPhone battery slowdown” eksplodował.

Reakcja mainstream mediów

• 19 grudnia 2017 — TechCrunch, The Verge, Ars Technica
• 20 grudnia 2017 — NYT, WSJ, BBC
• 20 grudnia 2017 — Apple oficjalnie przyznaje

Pierwsze publikacje

• 10 grudnia 2017 — post primate1980 na r/iphone
• 18 grudnia 2017 — John Poole, “iPhone Performance and Battery Age”, Primate Labs Blog
• 20 grudnia 2017 — Apple Newsroom, pierwsze oświadczenie
• 28 grudnia 2017 — Apple, „A Message to Our Customers about iPhone Batteries and Performance” — oficjalne oświadczenie Apple Inc. (NIE podpisane przez Cooka)

---

Osoby kluczowe

Odkrywcy

• primate1980 — anonimowy Reddit user, pierwszy sygnał.
• John Poole — założyciel Primate Labs, twórca GeekBench. Naukowa weryfikacja.
• Zach Epstein (BGR), Chance Miller (9to5Mac), Jason Snell (Six Colors) — dziennikarze Apple-ecosystem, którzy szybko podchwycili temat.

Apple

• Tim Cook — CEO. Uwaga: list „A Message to Our Customers” (28.12.2017) NIE był podpisany przez Cooka — oficjalne oświadczenie Apple Inc. zaczyna się „We’ve been hearing feedback from our customers”.
• Phil Schiller — SVP Worldwide Marketing (wówczas).
• Dan Riccio — SVP Hardware Engineering.
• Bob Mansfield — wcześniej SVP Hardware; odszedł w 2012, ale wiele decyzji dot. baterii w iPhone 6/6s było z jego kadencji.

Regulatorzy

• AGCM (Włochy) — Autorita Garante della Concorrenza e del Mercato; kara październik 2018.
• DGCCRF (Francja) — Direction générale de la concurrence, de la consommation et de la répression des fraudes; kara luty 2020.
• 33 stany USA — koordynowana akcja pod przewodnictwem AG Arizona.
• SERNAC (Chile), DGSI (Portugalia).

Prawnicy

• Lieff Cabraser Heimann & Bernstein LLP — główna kancelaria pozew zbiorowy USA.
• Joseph Cotchett (Cotchett, Pitre & McCarthy) — także pozew zbiorowy USA.
• Foltis & Nicholas — reprezentował powodów w UK Competition Appeal Tribunal.

---

Reakcja firmy

Apple

Etap 1: cisza (styczeń 2017 – grudzień 2017). 11 miesięcy throttlingu bez informacji. Na pytania z forum Apple, serwisów i dziennikarzy odpowiedź: “iPhone działa normalnie, bateria ma określoną żywotność”.

Etap 2: wymuszona szczerość (20 grudnia 2017). Po analizie Poole’a Apple nie ma wyboru. Pierwsze oświadczenie: “Our goal is to deliver the best experience for customers, which includes overall performance and prolonging the life of their devices. Lithium-ion batteries become less capable of supplying peak current demands when in cold conditions, have a low battery charge or as they age over time, which can result in the device unexpectedly shutting down to protect its electronic components.”

Apple przedstawiał throttling jako akt troski o użytkownika — “by uniknąć wyłączeń”. Ale nie tłumaczył dlaczego bez informowania.

Etap 3: publiczna apologia (28 grudnia 2017). List „A Message to Our Customers” — oficjalne oświadczenie Apple Inc. (NIE podpisane przez Tima Cooka; zaczyna się „We’ve been hearing feedback from our customers”):

• Apologia za brak komunikacji, nie za sam throttling
• Obniżka ceny wymiany baterii do 29 USD na 2018 rok
• Zapowiedź Battery Health w iOS

Etap 4: reformy (iOS 11.3, marzec 2018):

• Battery Health visible w Settings
• Przycisk “Peak Performance Capability” z opcją wyłączenia throttlingu (z ostrzeżeniem)
• W kolejnych wersjach iOS — ulepszone zarządzanie energią

Etap 5: zapłata (2018–2024). Kary nie zmieniają podstaw finansowych Apple (firma z rezerwami 200+ mld USD), ale dowodzą, że planowane starzenie jest regulacyjnie ryzykowne.

Pytania bez odpowiedzi:

• Czy Apple mogłoby zaoferować darmową wymianę baterii zamiast throttlingu? Koszt: szacowany 1–2 mld USD. Ale przyniosłoby to goodwill zamiast skandalu.
• Dlaczego aktualizacja iOS 10.2.1 nie zawierała nawet jednego zdania o throttlingu?
• Czy obniżka do 29 USD była uczciwą ceną wymiany baterii? Koszty materiałowe baterii iPhone: ~5 USD. Robocizna: ~20 min. Normalna marża 79 USD była ~1 500% markup.

---

Postępowanie prawne

Jurysdykcje

1. USA federalne — pozew zbiorowy (konsolidacja w N.D. Cal.)
2. USA stanowe — 33 stany (AG action)
3. Francja — DGCCRF
4. Włochy — AGCM
5. Portugalia — DGSI
6. Chile — SERNAC
7. UK — Competition Appeal Tribunal (kontynuacja 2022+)

Podstawa prawna

• Francja: Art. L121-1 Code de la consommation (deceptive commercial practices); Loi 2020-105 (ustawa kryminalizująca planowane starzenie)
• Włochy: Codice del Consumo
• USA federalne: FTC Act § 5; Magnuson-Moss Warranty Act
• USA stanowe: various state consumer protection acts
• UE: Dyrektywa 2005/29/WE o nieuczciwych praktykach handlowych

Planned obsolescence — kluczowy koncept

Apple Batterygate to pierwszy głośny przypadek, gdy regulatorzy zastosowali koncept planned obsolescence (planowanego starzenia) do cyfrowego produktu. Wcześniej używany głównie dla sprzętu AGD i przemysłu. Francja 2020: ustawa kryminalizująca planowane starzenie (art. L441-2 du Code de la consommation) — do 2 lat więzienia + 300 000 EUR grzywny.

Kluczowe etapy

Data	Etap
20 grudnia 2017	Przyznanie Apple
Styczeń 2018	Pierwsze pozwy USA
24 października 2018	Włochy 10 mln EUR
7 lutego 2020	Francja 25 mln EUR
2 marca 2020	Pozew zbiorowy USA 500 mln USD
Listopad 2020	33 stany 113 mln USD
2023	Portugalia pozew Deco Proteste ~7 mln EUR

Orzecznictwo powiązane

• Włochy AGCM vs Samsung (październik 2018, ta sama data co Apple) — paralelnie Samsung ukarany 5 mln EUR za analogiczne praktyki z Galaxy Note 4.
• Francja — pierwsze kryminalne sprawy planned obsolescence (2021, sprawy mniejszych producentów).
• UE Right to Repair Directive 2024/1799 — bezpośrednia konsekwencja regulacyjna.

---

Kary i ugody

Data	Organ	Kwota	Jurysdykcja	Podstawa
24 października 2018	AGCM	10 000 000 EUR	Włochy	Codice del Consumo
7 lutego 2020	DGCCRF	25 000 000 EUR	Francja	Code de la consommation
2 marca 2020	In re Apple Device Performance Litigation	~500 000 000 USD	USA federalne	Class action
Listopad 2020	33 stany USA	113 000 000 USD	USA stanowe	Consumer protection
8 kwietnia 2021	SERNAC	3 400 000 USD	Chile	Consumer rights
2023	Deco Proteste (pozew zbiorowy)	~7 000 000 EUR (szacunek)	Portugalia	Class action

Łącznie: ~650 mln USD / ~600 mln EUR

Uzupełnienie: koszt wymian baterii za 29 USD w 2018 — Apple obsłużył ~11 mln wymian (w porównaniu do ~2 mln rocznie normalnie). Dla firmy wewnętrzny koszt kilkuset milionów USD plus utrata ~10–15 mld USD w sprzedaży nowych iPhone’ów.

---

Precedensy i implikacje

Dla prawa

• Francja — ustawa kryminalizująca planned obsolescence (2020) — bezpośrednia konsekwencja.
• UE Right to Repair Directive (2024) — wymienne baterie w urządzeniach mobilnych do 2027.
• USA — debata nad reformą Magnuson-Moss Act — nie przeszła, ale dyskusja.
• California Right to Repair Act (SB 244, 2023) — w życie 2024.

Dla praktyki Big Tech

• Transparentność aktualizacji stała się normą — Apple, Google, Microsoft publikują bardziej szczegółowe release notes po Batterygate.
• “Performance Mode” jako UX pattern — w wielu urządzeniach (Samsung Galaxy “Protect Battery”, Google Pixel “Adaptive Battery”) użytkownik ma kontrolę nad kompromisem wydajność/bateria.
• Battery Health jako funkcja — standard w telefonach od 2018.

Dla ruchu Right to Repair

• iFixit (firma Kyle’a Wiensa) — stała się głosem publicznym.
• Federacja Stowarzyszeń Konsumenckich w UE — lobbing za Right to Repair.
• Fairphone (holenderska firma) — model modułowego telefonu zyskał na widoczności.

Dla świadomości konsumentów

• “Apple knows best” erosion — wcześniej Apple miał wizerunek firmy, która “robi w trosce o użytkownika”. Batterygate pokazał, że Apple ukrywa decyzje.
• Wymuszona kontrola użytkownika — od 2018 użytkownicy wiedzą, że powinni monitorować stan baterii.

---

Pozwy zbiorowe

Sprawa	Sąd	Stan	Wartość	Poszkodowani
In re Apple Inc. Device Performance Litigation	N.D. Cal.	Ugoda 2020	~500 mln USD	Posiadacze iPhone 6/6s/SE/7 USA (~25 mln)
Morgan v. Apple	UK Competition Appeal Tribunal	W toku od 2022	Oczekiwana	Posiadacze iPhone UK
Powiązane pozwy	Kalifornia, Nowy Jork, Teksas	Skonsolidowane	Część 500 mln	Posiadacze USA

---

Wnioski dla obywateli

Co to dla mnie znaczy?

Jeśli masz iPhone’a starszego niż 3 lata (dowolnego modelu) — twoja bateria prawdopodobnie jest zużyta, a telefon może być spowolniony. Apple obecnie to informuje, ale użytkownicy rzadko sprawdzają. Na Androidzie analogiczny mechanizm istnieje (battery aging → slowdown), ale rzadziej kontrolowany. Batterygate to wyjątkowa sytuacja, w której konsumenci mieli prawo wiedzieć — i wygrali.

Jak sprawdzić, czy twój telefon jest spowolniony?

iPhone:

1. Ustawienia → Bateria → Stan baterii i ładowanie (Settings → Battery → Battery Health & Charging).
2. Sprawdź “Maksymalna pojemność” (Maximum Capacity). Jeśli < 80% — bateria znacząco zużyta.
3. Sprawdź “Peak Performance Capability”. Jeśli pokazuje “your battery condition has significantly degraded” — throttling aktywny.
4. Opcja wyłączenia: kliknij “Disable…” pod informacją o peak performance. Uwaga: zwiększa ryzyko nagłego wyłączenia.

Android (ogólnie): 5. Ustawienia → Bateria → Zużycie baterii / Kondycja baterii (nazewnictwo zależy od producenta). 6. Uruchom GeekBench, Antutu, PCMark — porównaj do średnich online dla twojego modelu. 7. Jeśli telefon dramatycznie wolniejszy niż oczekiwana wydajność → rozważ wymianę baterii.

Wymiana baterii — co wiedzieć

• Autoryzowany serwis Apple — od 89 USD (poza okresem promocji) do ~150 EUR w Polsce.
• Autoryzowany serwis Samsung, Xiaomi — 30–80 EUR, zależy od modelu.
• Nieautoryzowane serwisy — tańsze (30–60 EUR), ale uwaga na jakość ogniw (nieoryginalne baterie mogą być niebezpieczne).
• Self-service repair (Apple od 2022, inne firmy następują) — można kupić zestaw i wymienić samemu. Ryzyko: utrata gwarancji.

Jakie mam prawa?

W UE:

• 2-letnia gwarancja prawna (6-letnia w UK) — jeśli telefon przestaje działać dobrze w tym okresie, przysługuje naprawa lub wymiana.
• RODO art. 82 — nie dotyczy bezpośrednio, ale wprowadzanie w błąd może być podstawą roszczenia.
• Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych — podstawa dla skarg do UOKiK.
• UE Right to Repair Directive 2024/1799 — od 2027 wymagania na producentów.

W Polsce:

• UOKiK — zgłaszanie nieuczciwych praktyk.
• Sąd konsumencki — indywidualne roszczenia.
• Rzecznik Konsumentów w miastach — bezpłatne doradztwo.

W USA:

• Pozew zbiorowy settlement 2020 — zamknięty okres zgłoszeń (2021). Jeśli byłeś właścicielem iPhone 6/6s/SE/7 w USA, mogłeś otrzymać 25 USD.
• Stanowe prawa konsumenckie.

Gdzie się zgłosić?

• Polska: UOKiK (uokik.gov.pl), Rzecznik Konsumentów
• Francja: DGCCRF (signal.conso.gouv.fr) — można zgłaszać planned obsolescence
• UE: European Consumer Centre (ECC-Net)

Uwaga dla mediatorów, prawników, konsumentów indywidualnych

W sporach z Apple/innymi producentami o spowolnienie telefonu:

1. Zbiór dowodów jest kluczowy:
   • Screenshoty benchmarków (GeekBench, Antutu) przed i po wymianie baterii
   • Daty aktualizacji iOS (z kroniki Apple)
   • Paragony zakupu
   • Raporty o niespodziewanych wyłączeniach
2. Pozwy zbiorowe w Polsce — Ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym (2009) pozwala na pozwy z 10+ osobami. Bariery są wysokie, ale dla jednorodnych szkód realnie możliwe.
3. Klauzule w umowach — Apple w Polsce używa klauzul arbitrażu pro-użytkownika (ADR w Irlandii). Polski adwokat może argumentować nieważność tych klauzul (naruszenie art. 385[3] k.c. — klauzule abuzywne).
4. Planowane starzenie jako argument — w Polsce nie jest formalnie skryminalizowane, ale może być podstawą roszczenia z tytułu niezgodności towaru z umową (art. 560 k.c.).

Dla prawników ochrony środowiska — Batterygate to dowód, że wymiana jest tańsza ekologicznie niż wymiana urządzenia. Argument do spraw:

• Prowadzenia koalicji konsumenckich przeciwko producentom
• Podejmowania polityk rządowych (np. podatek od e-odpadów)
• Lobbingu za ustawą Right to Repair

---

Ciekawostki

• Podwójna ironia Apple “environmental” — Apple marketingowo pozycjonuje się jako zielona firma (kampania “Mother Nature” 2023, robot recyklingowy “Liam”, reklamy “100% renewable energy”). Batterygate podważył te deklaracje — zmuszanie do wymiany telefonów zamiast baterii było środowiskowo katastrofalne. Ślad węglowy produkcji nowego iPhone’a: ~70 kg CO2. Pomnożone przez miliony potencjalnych “niepotrzebnych” wymian urządzeń — dziesiątki milionów ton CO2.
• iPhone 6s działał jak nowy po wymianie baterii — użytkownicy, którzy wymieniali baterię, odzyskiwali ~100% oryginalnej wydajności. Dowód: problem nie był w “zużyciu CPU”, tylko w sztucznym throttlingu.
• Apple stracił 10–15 mld USD w sprzedaży — szacunki analityków. W 2018 11 mln wymian baterii za 29 USD oznaczało, że 11 mln użytkowników zdecydowało się nie kupować nowego iPhone’a. Przy średniej cenie 800 USD = ~9 mld USD w niezrealizowanych sprzedażach.
• “We apologize” — Apple w publicznej apologii nie użył słowa “batterygate”. Nigdy oficjalnie nie zaakceptował tej nazwy. To klasyczna strategia PR — nie legitymizować nazwy skandalu.
• Tim Cook WWDC 2018 keynote — miesiąc po apologii. Cook nie wspomniał Batterygate. Zamiast tego rozpoczął od środowiska i dostępności. Dziennikarze zauważyli strategiczne unikanie tematu.
• A9 to A9 to A9 — iPhone 6s, SE (first gen), iPad Air 2 — wszystkie na chipie A9. Wszystkie były dotknięte throttlingiem w podobny sposób. Niektórzy analitycy podejrzewali, że chip A9 miał fundamentalne problemy z power delivery, co Apple próbował załatać software’owo. Apple nigdy tego nie potwierdził.
• Włochy i Samsung — ta sama AGCM decyzja z października 2018 ukarała również Samsunga za analogiczną praktykę z Galaxy Note 4 (5 mln EUR). Rzadki przypadek symultanicznej kary dla głównych konkurentów.
• John Poole → nie dostał nagrody — Poole nie otrzymał żadnego formalnego wyróżnienia za swoją pracę detektywistyczną. Primate Labs pozostało niezależną firmą. GeekBench stał się de facto standardem w analizie wydajności urządzeń mobilnych.
• “Bateria po 500 cyklach” — Apple deklaruje, że bateria iPhone ma 80% pojemności po 500 cyklach. Cykl = pełne naładowanie od 0 do 100%. Przy intensywnym użytkowaniu (2× ładowanie dziennie) — 500 cykli w ~8 miesięcy. W praktyce użytkownicy powinni spodziewać się degradacji po 1–2 latach.
• Francja — pierwszy kryminalny proces planned obsolescence — w 2021 rok po ustawie 2020 rozpoczął się pierwszy kryminalny proces przeciwko producentowi sprzętu AGD. Apple formalnie ma w zawieszeniu argument: “byliśmy pierwszym modelem, ale teraz to nie my”.
• Polski wymiar — w 2018 w Polsce UOKiK nie wszczął postępowania. Polscy użytkownicy byli objęci karą DGCCRF Francja (jednak realnie trudno im było zgłosić roszczenie). Obecnie (2026) UOKiK ma bardziej aktywne podejście do Big Tech.
• Fairphone — holenderski producent telefonów z wymienną baterią, modułową konstrukcją i 4-letnią gwarancją. Sprzedaż niewielka (~300 000 urządzeń rocznie), ale symbolicznie istotna. Fairphone 5 (2023) ma też 8 lat wsparcia software’owego — bezprecedensowo długo.
• iOS Performance Mode — opcja dla power users — wielu użytkowników iPhone nadal nie wie, że można wyłączyć throttling. Opcja jest w “Ustawienia → Bateria → Stan baterii → Peak Performance Capability”. Niebezpieczeństwo: telefon może wyłączać się przy peak load, ale działa pełną wydajnością między wyłączeniami.

---

Źródła

1. primate1980, post na r/iphone, 10 grudnia 2017. URL: https://www.reddit.com/r/iphone/ (archiwum)

2. John Poole, “iPhone Performance and Battery Age”, Primate Labs Blog, 18 grudnia 2017. URL: https://www.primatelabs.com/geekbench/blog/iphone-performance-battery-age (dostęp: 2026-04-17)

3. Apple, “A Message to Our Customers about iPhone Batteries and Performance”, 28 grudnia 2017. URL: https://www.apple.com/newsroom/2017/12/a-message-to-our-customers-about-iphone-batteries-and-performance/ (dostęp: 2026-04-17)

4. In re Apple Inc. Device Performance Litigation, N.D. Cal., MDL No. 2827 (dokumenty PACER).

5. Autorità Garante della Concorrenza e del Mercato (AGCM), decyzja 25 października 2018 — kara 10 mln EUR. URL: https://www.agcm.it/

6. Direction générale de la concurrence, de la consommation et de la répression des fraudes (DGCCRF), decyzja 7 lutego 2020. URL: https://www.economie.gouv.fr/dgccrf

7. National Association of Attorneys General, “33-State AG Settlement with Apple”, listopad 2020.

8. Autoridade Nacional (Portugalia), decyzja 2023 — 25 mln EUR.

9. Loi n° 2020-105 du 10 février 2020 relative à la lutte contre le gaspillage et à l’économie circulaire, Art. L441-2 Code de la consommation.

10. EU Directive 2024/1799 on common rules promoting the repair of goods (“Right to Repair Directive”).

11. iFixit, materiały techniczne o wymianie baterii iPhone 6s, 7. URL: https://www.ifixit.com/

12. Kyle Wiens, wystąpienia publiczne Right to Repair Coalition.

13. Apple Support, “iPhone Battery and Performance”, dokument techniczny. URL: https://support.apple.com/en-us/HT208387

14. Competition Appeal Tribunal UK, Morgan v. Apple Inc., decyzja 2022 umożliwiająca class action.

15. Fairphone, raporty środowiskowe 2020–2024. URL: https://www.fairphone.com

---

Ostatnia aktualizacja: 2026-04-17 Karta w bazie: C01_batterygate.md